Peter Hoàng Nguyễn, O.Carm

Vào cuộc ! 

Tản mạn về ơn gọi và đời sống tu trì trong thời đại mới

Ơn gọi của mỗi người chúng ta là ân sủng mà Thiên Chúa tặng ban nhưng không để mỗi người theo cách sống và chọn lựa của mình trở nên chứng nhân của tình yêu và hy vọng cho Nước Trời.  Ơn gọi bao hàm sự biện phân ý định mà Thiên Chúa muốn chúng ta sống vẹn toàn là người con của Thiên Chúa, với tất cả sự sung mãn và tự do trong đời sống yêu thương, phục vụ tha nhân và Nước Trời nơi trần thế. 

Biện phân, hay phân định ơn gọi rất cần đến thời gian cầu nguyện chung và riêng, lắng nghe và đối thoại, thực hành và lượng giá những công việc mục vụ, ngõ hầu nhận biết những dấu chỉ ơn gọi trong đời sống chúng ta. Dấu chỉ đó có thể là những sở trường, sở đoản của chúng ta trong những tình huống xử lý mục vụ, hoặc là điều tâm đắc, những khát vọng sâu sa, những cái ta thích và yêu mến thực hành, v.v…

Người phân định ơn gọi đời sống thánh hiến thường hay đối đầu với những câu hỏi liên quan đến đời sống độc thân, khiết tịnh, đời sống thanh bần, sự sợ hãi liên quan đến tài năng, học thức, hoặc vai trò lãnh đạo dân Chúa, v.v… Vì thế, ơn gọi đời sống tu trì cũng cần nhiều thời gian cầu nguyện, chiêm niệm, sự khích lệ của tầng lớp tu sĩ đi trước, của cả những người giáo dân, bạn bè, và ngay chính bản thân người phân định, vv. ..

Những giây phút ban đầu của đời tu thường có những vật vã, cố gắng, nhạy cảm và ngay cả những tính toán, so đo.  Tuy nhiên những trăn trở đó là những chất liệu cần phải có để giúp người phân định tìm kiếm, đánh giá và so sánh ơn gọi thật sự của mình.  Chúng thường là những giây phút đẹp nhất của cuộc đời tựa như một mối tình chớm nở, như một nhà thơ đã nói:

cái thủa ban đầu lưu luyến ấy,

 ngàn năm ai dễ có quên ngay.

Bước vào đời sống thánh hiến cũng giống như bước vào một cuộc lữ hành.  Có người tìm được niềm vui đời tận hiến và phục vụ.  Họ đào sâu vào ơn gọi với tất cả nhiệt tâm và tài năng của bản thân.  Có kẻ tham dự vào đời sống tu trì như người nhập ngũ trong quân đội, ngay từ đầu, họ cảm thấy rất sung sức, đầy nhiệt huyết của một người non trẻ, quyết  thực hành những mệnh lệnh truyền giao, nhưng càng về sau càng thấy đuối sức và mệt mỏi, và có khi quỵ ngã hay bỏ cuộc vì không thể tìm thấy được niềm vui trong cuộc đời thánh hiến và phục vụ.  Họ tự biến mình, hoặc có khả năng bị biến thành những cỗ máy vâng phục mà không có chút tự do và sáng tạo.  Kẻ khác thì tự nhiên tự tại trên con đường tìm lấy quyền lực và công danh.  Nhưng cũng có người chỉ đào lấy kiến thức để ngõ hầu làm vốn sống cho đời sống phục vụ sau này.  Cũng có người thì luyện tập nhân đức ngõ hầu trở nên gương thánh cho bản thân và cho tha nhân.

Mỗi người có một cái nhìn khác nhau về ơn gọi, nhưng nhìn chung, trong thâm tâm của mỗi người, việc tìm đến với đời sống tu trì thường là muốn có một đời sống phục vụ tha nhân và đáp ứng nhu cầu tôn giáo cho bản thân.

Đời sống tu trì, cách nào đó, là một hành trình đáp lại lời mời gọi vác thập giá để giúp Chúa Giê su tiếp tục hoàn thành công cuộc loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo, và sứ vụ cứu rỗi thế gian.  Đây là mấu chốt của vấn đề làm người Ky tô hữu không phải chỉ dành cho người tu hành. 

Người sống đúng ơn gọi là người đã biện phân kỹ càng về ơn gọi của mình, có một lựa chọn trưởng thành và đúng đắn, có một cái nhìn vào đời một cách tích cực, mang trong mình một niềm hy vọng và hạnh phúc sung mãn của Nước Trời.  Họ như những người gieo giống, trong tay cầm những hạt giống là Lời Chúa, là Tin Mừng của Nước Trời, gieo vãi vào lòng đất.  Cuộc sống họ được diễn tả qua lời của ngôn sứ Isiah: “Đẹp thay những bước chân loan báo Tin Mừng.” (Isiah)  Sứ vụ của họ được diễn tả cách nào đó như thánh vịnh gia đã nói: “Họ ra đi, đi mà nức nở, mang hạt giống vãi gieo.  Lúc trở về, miệng reo cười hớn hở, vai mang nhiều bó lúa.” (TV)  Tuy nhiên đây cũng chỉ là một lý tưởng chung, là những hình ảnh đẹp đối với người muốn sống đời thánh hiến.  Trong thực tế, đã mang thân phận con người, chúng ta cần phải chấp nhận những giới hạn của bản thân để ân sủng Chúa tác động và Thần Khí hướng dẫn trong cuộc lữ hành với tất cả những vật vã, trăn trở và vui buồn của một kiếp người.

Người tu sĩ hôm nay được huấn luyện trong môi trường sống đầy thử thách để tự trưởng thành trong công cuộc loan báo Tin Mừng, phục vụ tha nhân và thăng tiến vai trò lãnh đạo dân Chúa trong hành trình đức tin.  Những thử thách đó bao hàm những môi trường mục vụ khác nhau, những tình huống điển cứu (case study) cần được xử lý thích đáng, những câu hỏi liên quan đến luật lệ và luân lý Ky tô giáo hay Kinh thánh, vv… cần được trả lời thỏa đáng, những trăn trở của tha nhân cần được lắng nghe.  Bên cạnh đó, có  những lạc lõng, sự mất định hướng của tha nhân, nhất là giới trẻ, cần đến sự tham vấn và tái định hướng, hay những rối tơ lòng của những cặp tình nhân đang hoang mang, lục đục trong đời sống gia đình, vv… cần được giúp đỡ, tháo gỡ và thăng tiến.  Muốn được như vậy, người tu sĩ cần được trang bị tối đa những kiến thức thần học đương đại, văn hóa, nhân chủng học, vv…,  được trau dồi tính nhạy cảm với Kinh thánh và phát triển kỹ năng lãnh đạo dân Chúa, kĩ năng lắng nghe và khả năng đối thoại.  Đối thoại ở đây không những là đối thoại với Thiên Chúa, với giáo dân mà còn là những cuộc đối thoại với các tôn giáo khác mà mình đang chung sống, để đi đến một sự hiểu biết, thông cảm và tôn trọng tự do tín ngưỡng lẫn nhau trong đời sống thường ngày.

Trong phong trào tục hóa, tiêu thụ hóa và vật chất hóa hôm nay, ơn gọi đời thánh hiến có vẻ như đang đứng trước một sự chao đảo, suy sụp nhất là ở thế giới Tây phương.  Một giáo sư thần học hệ thống thuộc Dòng Cát minh có nhận xét rằng việc khủng hoảng ơn gọi ở thế giới Tây phương là điều thực tế đang diễn ra trên nhiều phương diện như: chủ nghĩa vật chất, chủ nghĩa tiêu thụ, chủ nghĩa cá nhân, và phong trào tục hóa, vv.  Chúng ta chưa biết khi nào sẽ vượt qua những giai đoạn khó khăn này này để trở về với những năm tháng vàng son của ơn gọi.  Đây cũng là một quy luật biện chứng của cuộc sống, trong đó những nước phát triển ở Tây phương này đang đi đầu trong vòng xoay của nó.  Việt nam và những nước Á châu hoặc Phi châu cũng sẽ không là ngoại lệ trong quy luật biện chứng về ơn gọi đó trong tương lai của sự phát triển tòan cầu.

Hiểu được giá trị của ơn gọi thánh hiến, nhiều người Việt nam vẫn còn quý mến, trân trọng và ủng hộ ơn gọi của các linh mục, tu sĩ nam nữ.  Đối với họ, đời sống thánh hiến là một “ơn” đặc biệt được Thiên Chúa trao ban cho một số người được tuyển chọn để thực thi ý Chúa, phục vụ Nước Trời và nhân loại nơi trần gian này.  Điều này rất đúng, nhưng chưa đủ, vì trong ơn gọi còn có cả một tự do lựa chọn và quyết định đáp trả của chính bản thân người đi tu nữa.  Dù có là tu triều hay tu dòng, tu tại gia hay tu tại già, dù là sống đời sống độc thân hay hôn nhân, mỗi người chúng ta được mời gọi sống trọn vẹn và sung mãn ơn gọi của mình với tất cả niềm vui, tự do, yêu mến và phó thác vào Đức Giê su Ky tô Phục Sinh.  Ngài là đường, là sự thật và là sự sống trong ơn gọi của mỗi người chúng ta.  Không có Ngài chúng ta không thể làm gì khác được.  Không có Ngài chúng ta cũng không có lý do gì để tiếp tục sống một cuộc đời mang đầy ý nghĩa của kiếp nhân sinh

» Về Trang Trước  » Đầu Trang  » In Bài